Adli Sicil Kaydı Nedir? 2025 Güncel Rehber – Sabıka Kaydı Silme, Arşiv Kaydı ve HAGB

Adli sicil kaydı (halk arasında “sabıka kaydı”), hakkında kesinleşmiş ceza ve güvenlik tedbirlerine ilişkin mahkûmiyet bilgilerinin devlet nezdinde tutulduğu resmi kayıt sistemidir. Kesinleşmeyen kararlar bu kayda girmez; bu nokta, iş başvurularından kamu ihalelerine kadar pek çok süreçte belirleyicidir. Kayıtların tutulmasından Adalet Bakanlığı bünyesindeki Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü sorumludur. Aşağıda, “Adli Sicil Kaydı Nereden Alınır?”, “Hangi Bilgiler Kaydedilir/Kaydedilmez?”, “C–Y–T kodları ne anlama gelir?”, “Ne zaman ve nasıl silinir?”, “Arşiv kaydı nedir?” ve “HAGB ile ilişki nedir?” sorularını sade bir dille yanıtlıyoruz.

Adli Sicil Kaydı Nereden Alınır?

Adli sicil belgesi; Cumhuriyet Başsavcılıkları adli sicil büroları, Kaymakamlıklar ve e-Devlet kapısı üzerinden temin edilebilir. e-Devlet’ten alınan belgeler barkod/Doğrulama Kodu içerir ve ilgili kurumlarca elektronik olarak doğrulanabilir.

Adli Sicile (Sabıka Kaydına) Kaydedilen Bilgiler Nelerdir?

Adli sicile, mahkûmiyetin türüne ve seyrine ilişkin çekirdek bilgiler işlenir. Özetle:

• Hapis cezaları ve bu cezalarla ilgili koşullu salıverme, denetim süresi uzatımı/geri alma, infazın tamamlanması kararları.
• Hapis cezasının ertelenmesi (denetim süresi, yükümlülüklere uyulması, ertelemenin bozulması halinde cezanın çektirilmesi).
• Adlî para cezaları (ödenerek infaz, ödenmeyen kısmın tazyik hapsi ile infazı ve sonrasında ödeme).
• Kısa süreli hapis cezasına seçenek yaptırımlar (adlî para cezası veya güvenlik tedbirleri; gerekirse değiştirilmesi/uyulmaması).
• Belli hakları kullanmaktan yoksunluk (meslek/icra yasağı, sürücü belgesinin geri alınması vb.).
• Türk vatandaşı hakkında yabancı mahkeme mahkûmiyetinin Türk hukukundaki sonuçlarına dair karar.
• Şikâyetten vazgeçme/etkin pişmanlık nedeniyle mahkûmiyet sonuçlarını kaldıran kararlar; ceza zamanaşımı tespiti; genel/özel af kayıtları; askerî fer’î cezalar; akıl hastalığı nedeniyle güvenlik tedbirleri.

Adli Sicil (Sabıka) Kaydında Tutulmayan Bilgiler Nelerdir?

Aşağıdaki yaptırımlar, adli sicilde yer almaz (ancak başka sicillerde bulunabilir):

• Disiplin suçları ve sırf askerî suçlar nedeniyle verilen mahkûmiyetler.
• Disiplin veya tazyik hapsi kararları (not: tazyik hapsi, para cezasının ödenmesi için uygulanan özgürlüğü kısıtlama tedbiridir).
• İdarî para cezaları (ör. trafik/imar idari yaptırımları).

Adli Sicil Kaydında C, Y ve T Ne Anlama Gelmektedir?

Adli sicil çıktılarında yer alan kodlar, kaydın evrelerini gösterir:

• C (Ceza Fişi): Mahkûmiyetin özeti. Birden fazla hüküm varsa 1C, 2C, 3C… olarak sıralanır.
• Y (Yerine Getirme Fişi): Cezanın/güvenlik tedbirinin infaz edildiği tarihi gösterir (bihakkın tahliye, denetim sonu, para cezasında ödeme veya tazyik hapsinden çıkış).
• T (Tali Karar Fişi): Mahkûmiyet sonrasında hükmü değiştiren (ör. bozma, düzeltme) kararları ifade eder.

Adli Sicil Kaydını (Sabıka Kaydını) Kimler Alabilir?

Kayıtlar gizlidir. Belge, kullanım amacı belirtilerek yalnızca kişinin bizzat kendisine veya özel yetkili vekiline verilir. Kurumlar, hukuki gereklilik halinde ve ilgili mevzuat çerçevesinde belge talep edebilir.

Adli Sicil Kaydı Ne Zaman Silinir? Nasıl Silinir?

Adli sicil ile arşiv kaydı iki farklı aşamadır:

• İnfaz tamamlanınca (bihakkın tahliye/denetim sonu; para cezasında ödeme veya tazyik hapsi sonrası çıkış) adli sicil kaydı kendiliğinden silinir ve bilgi arşive taşınır.
• Ölüm halinde kayıtlar tamamen silinir.
• Şikâyetten vazgeçme/etkin pişmanlık, ceza zamanaşımı veya af hallerinde silme etkisi doğabilir.

Silme işlemlerinin muhatabı kural olarak Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüdür. Başvuruların yanlış merciiye yapılması, süreci gereksiz uzatır.

Adli Sicil Arşiv Kaydı Nedir ve Arşiv Kaydı Nasıl Silinir?

Arşiv kaydı, adli sicilden silinmiş mahkûmiyet bilgilerinin belirli sürelerle tutulduğu ikinci katmandır. Genel çerçeve:

• Birçok mahkûmiyet yönünden arşiv kaydı için asgarî 5 yıl kriteri uygulanır.
• Mahkûmiyet, TCK dışındaki özel kanunların hak yoksunluğu bağladığı bir suçtan ise: Memnu hakların iadesi alınmışsa 15 yılda; alınmamışsa 30 yılda arşiv kaydı silinebilir.
• Ölüm veya fiilin sonradan suç olmaktan çıkarılması da arşiv kaydının tamamen silinmesini sağlar.

Adli Sicil Kaydı ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB)

HAGB (hükmün açıklanmasının geri bırakılması) teknik olarak mahkûmiyet sayılmadığından adli sicilde görünmez. Ancak, soruşturma/kovuşturma bağlamında yalnızca yargı makamlarının erişebildiği özel bir sicilde tutulur. Bu nedenle “temiz kâğıdı”nda görünmemesi, hiçbir yerde izi yok anlamına gelmez.

Adli Sicil Kaydının Silinmesine İlişkin Yargısal Çerçeve

Uygulamada Yargıtay; 01.06.2005 sonrası suçlarda 5352 sayılı Kanun hükümlerinin uygulanacağını, 2012 değişikliğinden sonra silme işlemlerinde yetkili merciin ASİGM olduğunu; özel kanunların hak yoksunluğu bağladığı suçlarda 15/30 yıl + memnu hakların iadesi ölçütünün zorunlu olduğunu vurgular. Süre hesabında bihakkın tahliye/denetim sonu veya para cezasında ödeme/tazyik hapsinden çıkış tarihi esas alınır.

Uygulamada Sık Yapılan Hatalar

• HAGB’yi hiç görünmez sanmak; oysa özel sicilde yargı makamlarınca görülebilir.
• Disiplin/idarî para cezalarını adli sicil zannedip gereksiz “silme” talebi oluşturmak.
• Adli sicilin arşive taşınmasını “tam silinme” ile karıştırmak.
• 15/30 yıl kuralını ve memnu hakların iadesi ihtiyacını atlamak.
• Başvuruyu yanlış merciye yapmak veya C–Y–T kodlarını yanlış okuyup süre hesabını hatalı kurmak.

SSS (Sıkça Sorulan Sorular)

Adli sicil belgesinde HAGB görünür mü?

Hayır. HAGB adli sicil belgesinde çıkmaz; yalnızca yargı makamlarının eriştiği özel sicilde tutulur.

Para cezası adli sicile işler mi?

Evet. Adlî para cezası mahkûmiyeti adli sicile işlenir; ödeme veya tazyik hapsi yoluyla infaz bilgisi de kayda geçer.

Adli sicil kaydı ne zaman arşive taşınır?

İnfaz tamamlanınca (bihakkın tahliye/denetim sonu; para cezasında ödeme/tazyik hapsi çıkışı) adli sicil kaydı kendiliğinden silinir ve arşive alınır.

Arşiv kaydı ne zaman tamamen silinir?

Genelde 5 yıl; özel kanunların hak yoksunluğu bağladığı suçlarda memnu hakların iadesi varsa 15 yıl, yoksa 30 yıl. Ölüm veya fiilin suç olmaktan çıkması halinde de tamamen silinir.

Adli sicil/Arşiv kaydı silme başvurusu nereye yapılır?

Kural olarak Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğüne yapılır. Yanlış merciye başvuru, süreci uzatır ve ret riski doğurur.